zaczarowana-bychawa

Sceny z życia ks. Dominika Maja - część trzecia

2011-12-28T10:02:00.006+01:00

Zdjęcia pochodzą z archiwum rodziny Latosiewiczów.

Lady Florence Fortescue Turner

2011-11-26T14:15:00.007+01:00

Lady Florence

Fortescue Turner
ostatnia z rodu
parów Anglii tego imienia
urodzona w Indyach
krótki a cierniami usłany żywot
zakończyła w Woli Gałęzowskiej 27 września 1878
w wieku lat 24
przeszedłszy na łono kościoła katolickiego
Pamięci zacnej a nieszczęśliwej przyjaciółki
Ci, wśród których zgasła
kamień ten poświęcają.

Lady Florence była córką angielskiego lorda i pięknej Hinduski, urodziła się w Indiach. Niestety rodzice wcześnie ją osierocili, a ponieważ rodzina matki Lady Florence nie uznawała jej, powróciła do Anglii, gdzie zaopiekował się nią jedyny brat ojca - spadkobierca wielomilionowej fortuny, zapewniając jej wykształcenie i dobrobyt. Była jednak źle traktowana i znienawidzona przez żonę stryja, gdyż jego majątek miała właśnie odziedziczyć bratanica. Ponieważ małżeństwo stryja było bezdzietne. Przyjaciele z Berlina na podstawie prasowego anonsu przekazali jej adres rodziny w Polsce poszukującej guwernantki ze znajomością angielskiego i w ten sposób Lady Florence znalazła się w Woli Gałęzowskiej,w dworku Przewłockich. Polubiła Polskę i Polaków a zwłaszcza chlebodawców, którzy z całą serdecznością odwzajemniali jej przyjaźń.
Po śmierci stryja wezwano ją do Anglii w celu przejęcia po nim olbrzymiego spadku.
Stryjenka-macocha przemyśliwała, jakim sposobem zapełnic sobie dostęp do majątku Turnerów. Uknuła plan wydania jej za swojego kochanka, wbrew woli młodej dziewczyny i roztoczyła nad nią "opiekę". Lady zamieszkała w ponurym zamku w Szkocji, w którym była ściśle nadzorowana. W pewien deszczowy dzień uciekła stamtąd, nie zdążywszy nawet zaopatrzyć się w pieniądze i niezbędne rzeczy, dotarła do Berlina, skąd zadepeszowała do Przewłockich, którzy pokryli koszt jej ponownego przyjazdu do Woli Gałęzowskiej.
Niestety, te dramatyczne przeżycia i wątłe zdrowie doprowadziły ją do ciężkiej choroby - były to galopujące suchoty - i mimo opieki oraz starań lekarzy zmarła po kilku tygodniach, wyrażając w przed dzień śmierci wolę przejścia z wyznania anglikańskiego na rzymskokatolickie.

Na podstawie "Moich wspomnień" Konstantego Kazimierza Kowerskiego oprac. M.D. [w:] Stare cmentarze rzymskokatolickie w Bychawie i Bychawce. Bychawskie Towarzystwo Regionalne 1999
Zdjęcie: Dominika Chęć

Wspomnień czar (ciąg dlaszy)

2011-10-20T12:35:00.007+02:00

"W poszukiwaniu śladów swojej młodości zawędrowałem na tą stronę

http://zaczarowana-bychawa.blogspot.com/2009/11/ostatnie-pozegnanie.html i znalazłem dom w którym spędzałem wakacje i ferie zimowe w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku.

Sam pochodzę z Trzebiatowa (Zachodniopomorskie). Ten biały budynek na zdjęciu zamieszkiwała moja ciocia Słowikowska z domu Zaborska. Po lewej w domu obok mieszkali państwo Łebkowscy - to zapamiętałem. W połowie lat pięćdziesiątych w białym domu wybuchł pożar, w wyniku czego spalił się strych. [...] Po drugiej stronie tych domów, od strony ogrodu była sobie uliczka z pompą, aby mieszkańcy mieli wodę, chodziło się tam z wiaderkami. Pamiętam, że wybudowano na tej uliczce remizę strażacką i straż jadącą do pożaru wozem napędzanym dwoma końmi Widok był wspaniały (też wtedy chciałem być strażakiem). Mam bardzo miłe wspomnienia z tamtych lat, miałem tam kilku kolegów jeden z nich mieszkał w domu ze zdjęcia.

Pamiętam jeszcze ulicę wysadzaną drzewami morwowymi o smacznych czarnych i białych owocach.

Było także źródełko z czystą i bardzo zimną wodą przy drodze (dziś 11 Listopada). Schodziło się w dół przy kościele, tam było targowisko miejskie, potem mostek i rzeczka, a obok źródełko wybijające ze skarpy z wodą jakiej teraz już nie ma."

Dziękujemy panu Kazimierzowi Kozaneckiemu za możliwość publikacji jego wspomnień.

Hulaj dusza, hulaj ha…

2011-05-03T21:01:00.029+02:00

Oj schodźta się chłopcy do mnie cała gromada

Niech sobie z was wybiorę jednego rada

Oj starego nie chcę, nie chcę

Choćby był żywy,

Niech se stary szuka pary

U swojej siwej…

Udział artystów wywodzących się z bychawskiej sceny muzycznej do tej pory rozbrzmiewa echem w różnych częściach kraju.

Do początków ruchu muzycznego naszego terenu jeszcze nie dotarliśmy, ale na pewno jednym z projektów, który zasłyszała spora część społeczności była Kapela Dwojaków. Nazwa pochodzi od założyciela- Stefana Dwojaka, jednakże nie była przez niego narzucona, lecz utarta przez społeczność lokalną. W kraju występowała zaś jako „Kapela miejska z Bychawy”

Muzyka to najlepsza towarzyszka i tak jest w przypadku reprezentantów starszego pokolenia, którzy swoje przyśpiewki serwowali przy niezliczonej ilości okazjach, wielu festiwalach i przeglądach muzyki ludowej m.in. w Kazimierzu Dolnym, Warszawie i innych miastach naszego kraju.

Kapelę Dwojaków w późniejszej fazie twórczej tworzyli:

Stefan Dwojak – akordeon,

Stefan Błotniak – perkusja

Kazimierz Błotniak – saksofon altowy

Roman Bigos – saksofon tenorowy

Według relacji pana Romana Bigosa, kapela posiadała zróżnicowany repertuar: „Graliśmy wszystko i dla wszystkich - walce, oberki, foxtroty, szlofoxy, polonezy, mazury, kujawiaki i co tylko publika chciała”

Do wcześniejszego składu Kapeli Dwojaków należeli Mieczysław Kloc – saksofon altowy, Stefan Mikulski– skrzypce oraz Czesław Rostek– instrumenty perkusyjne.

„Bychawskie Konfrontacje” – jednodniówka wydawana w okresie Polski Ludowej: „Kiedy najważniejszy z nich śpiewa, publiczność się śmieje serdecznie a potem nagradza oklaskami”

Kawalerzy, zróbmy klub

I w świetlicy złóżmy ślub,

Przysięgnijmy tu przy świcy

Żyć z daleka od spódnicy

Hulaj dusza, hulaj ha…

Wielokrotnie uczestniczyli w Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych, gdzie pod ich niewiedzą najlepsze utwory zostały zarejestrowane na słynnych pocztówkach grających. Fakt ten przyczynił się do wielu problemów związanych ze Związkiem Autorów i Kompozytorów Scenicznych- ZAiKS, gdyż organizacja żądała od twórców tantiemów związanych ze sprzedażą płyt.

„Reforma regulaminu festiwalu w Kazimierzu Dolnym dokonana w połowie lat 70 przez jurorów etnomuzykologów” głosiła popularyzacje i podtrzymanie pieśni wykonywanych przy pomocy instrumentów tradycyjnych oraz kultywowanie muzyki tradycyjnej - In Crudo. Zmiany przyczyniły się do wstrzymała udziału Dwojaków w przeglądach w Kazimierzu.

Mimo to Kapela z Bychawy zdobywała „deski” innych miast. „(…)jeździlismy nyską z PDK’u do Warszawy, Poznania i wielu innych miast”

„Zarabiali na chleb” pogrywając na weselach, zabawach i festynach. Wiązało się z tym wiele przygód, które przełożyły się obecnie na bezcenne wspomnienia.

Zdjęcia pochodzą z archiwum p. Romana Bigosa. Dziękujemy również za relacje.

Wspomnień czar

2011-02-06T20:02:00.003+01:00

"...Związany jestem z Bychawą przez rodzinę mojego Ojca, urodziłem się
w Lublinie (ale byłem ochrzczony w kościele w Bychawie, chyba przez
księdza Maja), od ponad 30. lat mieszkam w Warszawie. Kiedyś (od
wczesnych lat dziecinnych tj. 50. ub. wieku) odwiedzałem moją
bychawską rodzinę b. regularnie. Przeczytałem chyba wszystkie
książki dla dzieci dostępne w miejskiej bibliotece, pamiętam
wspaniałe lody w wafelkach - muszelkach kupowane u Pani Żmindziny
fundowane przez Ciocię Zosię, okrągły wielki chleb, dzikie
czereśnie rosnące wzdłuż drogi do Woli Gałęzowskiej (?), które
zrywałem wracając na wozie pełnym snopków z pola Stryja Zygmunta,
ale także ołowiane kulki ze szrapneli z I. Wojny
Światowej często znajdowane na polach i płyty nagrobne z kirkutu,
którymi były wyłożone alejki w miejskim parku nieopodal
gospodarstwa Stryjostwa ..." Grzegorz Buczek

Dziękujemy panu Grzegorzowi Buczkowi za możliwość publikacji jego wspomnień.

Za sprawą chłopca z jesziwy

2011-01-11T13:45:00.002+01:00

Za sprawą opowiadania "Yentl - chłopiec z jesziwy" Izaaka Bashevisa Singera
zekranizowanego w 1983 roku przez Barbarę Streisand, która zagrała w nim główną rolę. O naszym niewielkim miasteczku dowiedział się cały świat. Opowiadanie to, jest historią dziewczyny z podlubelskiego Janowa, córki rabina, która w przebraniu chłopca studiuje w akademii talmudycznej w Bychawie.

http://pl.wikipedia.org
http://www.filmweb.pl/film/Jent%C5%82-1983-32938
http://simile.republika.pl/film.html

Dobre czasy Granitu Bychawa

2010-09-13T18:55:00.005+02:00

Dziś A klasa - 15 lat temu mocna IV liga i ambicje na więcej. Dla tych którzy nie pamiętają że w Bychawie była piłka nożna na poziomie - bilet z meczu Granit Bychawa - Stal Poniatowa wygrany przez nasze orły 3:0. Mecz odbył się z sezonie 1993/1994 lub 1994/1995. Warto zwrócić uwagę że bilet jest ręcznie wykonany a numer na nim (1001) świadczy jak duże było zainteresowanie - jak to się ma do dzisiejszej 100-osobowej widowni... Powspominajmy!

MUZYCZNIE

2010-03-16T20:26:00.008+01:00

Pierwsze zdjęcie przedstawia najprawdopodobniej lekcję muzyki, z opisu zawartego się na odwrocie dowiedzieliśmy się, że zostało ono zrobione w 1935 roku. Osobami znajdującymi się na zdjęciu są: kierownik szkoły Rząśnicki, nauczyciel Zygmunt Todys z grupą młodych skrzypaczy w tle.
Na drugim zdjęciu widzimy księdza Antoniego Kwiatkowskiego w otoczeniu członków bychawskiej orkiestry dętej.

Tradycja orkiestr dętych jest obecnie kultywowana przez uczniów szkoły jego imienia.

Zdjęcia opublikowane dzięki uprzejmości pani Zofii Barańskiej Grudzień

Rakieta

2010-01-08T14:02:00.011+01:00

Mało kto wie, że kiedyś w bychawskim parku przy ul. Rynek (zwanym parkiem asfaltowym), oprócz pomnika z orzełkiem stała kiedyś RAKIETA!

Poniżej zdjęcię, na którym częciowo jest ona widoczna. Nie wiemy z jakiej okazji stanęła - prawdopodobnie miało to związek z lotem Gagarina w kosmos, ale czy postawiono ją owego roku, czy też w którąś rocznicę - nie wiemy...

Zdjęcie opublikowane dzięki uprzejmoci pani J. Kryski

Harcerki z Bychawy

2010-01-05T12:37:00.002+01:00

Po dłuższej przerwie wracamy do pracy nad naszym blogiem. Przez ostatnie dwa miesiące udało nam się zgromadzić sporo nowych materiałów, które będą systematycznie zamieszczane.

Na początek zdjęcie przedstawiające grupę bychawskich harcerek. Pochodzi ono z lat trzydziestych XX wieku i tak naprawdę nic więcej nie wiemy...

Zdjęcie nadesłane przez pana L. Grudnia.

Ostatnie pożegnanie

2009-11-02T11:03:00.005+01:00

W Dzień Zaduszny temat taki pojawia się naturalnie. Śmierć - jedyna rzecz, która z pewnością jest pisana każdemu... Oto kondukt żałobny, ostatnie pożegnanie...lecz czyje? - nie wiemy, kiedy? - tego nie wiemy również. Na pewno jednak działo się to w Bychawie. Te niewyraźne, rozmyte zdjęcia podkreślają kruchość ludzkiego żywota. To właśnie pozostaje po człowieku: wyblakłe fotografie i wspomnienia...

Zdjęcia nadesłane przez pana Leszka Grudnia
Dziękujemy!

Sceny z życia ks. Maja - część druga

2009-10-13T20:42:00.004+02:00

Oto kontynuacja fotorelacji z życia księdza Maja (część pierwsza TUTAJ). Tym razem bardziej "na luzie" - zdjęcia z przeróżnych wycieczek.

Podobnie jak ostatnio - nie wiemy kto jest autorem lub właścicielem powyższych zdjęć (dostaliśmy je od anonimowego czytelnika blogu).
W przygotowaniu - trzecia część i kolejna porcja zdjęć. Już wkrótce!

Karczma "Pod Setką"

2009-10-01T16:38:00.005+02:00

Dostaliśmy takie oto ciekawe zdjęcie (i znowu podziękowania dla pana Leszka Grudnia - serdecznie pozdrawiamy!)

Zdjęcie jest opisane następująco: "Karczma pod 100-ka mieściła sie tam, gdzie teraz urząd gminy - ten ceglany". My nie jesteśmy pewni, gdzie to było dokładnie, dlatego nie zamieszczamy współczesnego zdjęcia porównawczego...Jakieś podpowiedzi?

Ne tylko zdjęcia...

2009-09-22T10:00:00.003+02:00

Nie tylko zdjęcia dostajemy do publikacji od sympatyków naszego blogu. Tak oto Pan Leszek Grudzień udowadnia, ze sugestywnie przemawiać potrafią nie tylko obrazy, ale i poezja. Serdecznie dziękujemy Panu za przesłanie wiersza o naszym mieście; dziękujemy także za pozwolenie na jego publikację.

Bychawska łąka

Z góry schodziło się do rzeki, przez łąkę. Trawa po kolana…
Ze źródeł srebrne strugi ciekły.. Tak kiedyś było – Proszę Pana…
A tam, za rzeką - taki jar był… Nad jarem drzewa – dach zielony.
I niebo nocy w jasnych gwiazdach i srebrem księżyc otulony..
x
A dniem, – gdy nas gnębiły skwary - wierzby i olchy cień dawały.
Na lewo pola. W prawo pola. I wiatr wapienne gładził skały.
Te drzewa nad zielonym jarem - może bezmyślne, – ale trwały…
Nad wodą, która ciekła wolno…

Wolniej marzenia uciekały…

Z góry schodziło się do rzeki przez łąkę – trawa po kolana…
Ze źródeł srebrne strugi ciekły..
Tak kiedyś było – Proszę Pana… A tam, za rzeką taki jar był…

I Jaru nie ma, pszczół dzwonienie - już nie jest takie, jakie było….
Conrad czy banał? – „SMUGA CIENIA”?
I już nie będzie nam tak miło, jak wtedy, gdy byliśmy młodzi…
Coś się zaczyna… Coś skończyło. Ktoś inny w Naszej rzece brodzi…!
Ktoś inny w Nasze patrzy niebo! Jar niknie – ICH to nie obchodzi!

Ps.
Nie mają pointy takie wiersze, wspomnienia dawne często zwodzą…
Czy Pan pamięta ten JAR jeszcze? Czy ktoś pamięta.. Szczerze? Młodość?
A tam, za rzeką taki jar był.. Ten jar to kiedyś dla nas…
czar był!

Maj 1935

2009-09-10T13:07:00.003+02:00

Tym razem bardzo dokładnie możemy określić zarówno datę, jak i miejsce, w którym zostało wykonane prezentowane zdjęcie. Nasz korespondent pisze, ze przedstawia ono uroczystości żałobne po śmierci Józefa Piłsudskiego. Wódz zmarł 12 maja 1935 roku, zdjęcie zapewne zrobiono zaraz po tej dacie. A miejsce? - Chyba nikt nie ma żadnych wątpliwości: to budynek dzisiejszego liceum imienia księdza Kwiatkowskiego.

Serdecznie dziękujemy panu Leszkowi Grudniowi za nadesłanie tego zdjęcia oraz innych, które wkrótce pojawią się na naszym blogu.

Sceny z życia ks. Maja

2009-09-05T14:04:00.010+02:00

Dostaliśmy od anonimowej osoby spory zbiór zdjęć przedstawiających różne sceny z życia księdza Dominika Maja, o którym już nie raz pisaliśmy. Dzisiaj prezentujemy tylko część zdjęć z tego zbioru. Reszta - wkrótce.

Pierwszy autobus!

2009-09-01T12:42:00.002+02:00

Są chwile, kiedy szczególnie utwierdzamy się w słuszności naszych działań; momenty, które motywują nas do dalszych poszukiwań… Na pewno była taką chwila, kiedy w naszej skrzynce mailowej znaleźliśmy pewien list…
Napisał do nas pan Jacob Levinboim, którego rodzice: Menachem Mendel Levinboim i Rachel (Klerer) Levinboim urodzili się przed wojną w Bychawie. Następnie wyemigrowali do Izraela, gdzie założyli rodzinę. Pan Jacob pisze nam, że jego ojciec miał w Bychawie sklep i wypożyczalnię rowerów, którego ilustrację mamy już na naszym blogu (KLIKNIJ TUTAJ)
Ponadto człowiek ten przyczynił się do uruchomienia w latach trzydziestych pierwszego autobusu kursującego na trasie Lublin-Bychawa. Wspólnikami byli jego brat David oraz Jossl Rais, a właścicielem koncesji był Chrześcijanin, którego nazwiska nie znamy.
Oprócz cennych informacji dostaliśmy unikatowe zdjęcie tego pierwszego autobusu! Proszę się przyjrzeć – wyraźnie widać tabliczkę Bychawa-Lublin.

Mężczyzna pierwszy z prawej to właśnie ojciec pana Jacoba.

Ruiny - jeszcze nie tak bardzo zrujnowane

2009-09-01T12:38:00.000+02:00

O jednym z najbardziej malowniczych w Bychawie miejsc, czyli ruinach pałacu, już pisaliśmy. Niestety - zabytek ten powoli rozpada się, kruszy, znika z powierzchni ziemi.. Dzisiaj zostało już niewiele. Dlatego prezentujemy stare zdjęcie (jak stare - nie wiemy), które ukazuje piękno tego miejsca przed laty.

Szkoda, że ruiny nie zostały właściwie zabezpieczone i odrestaurowane. Mogły być prawdziwą perełką bychawskiego krajobrazu.

Powyższe zdjęcie dostaliśmy od osoby, która nie potrafiła wskazać ani autora, ani osoby, która mogłaby rościć sobie do zdjęcia prawa autorskie. Jeśli ktoś ma taką informację - prosimy o kontakt.

Zmienność i niezmienność

2009-08-31T12:54:00.007+02:00

Czas mija, drzewa rosną, nawet ustrój polityczny się zmienia...a pomnik ku czci bojowników walczących o Polskę Ludową niezmiennie trwa na swoim miejscu - czyli w tak zwanym "parku asfaltowym". Jak widać na zdjęciach, kilkadziesiąt lat temu w tym miejscu żadnego parku jeszcze nie było.

zdjęcie nr1 - zaczerpnięte z forum www.glosbychawy.fora.pl, nie znamy autora
zdjęcie nr2 - nadesłane przez pana Piotra Frączka
zdjęcie nr3 - fot. Liber Liber

Obrazek z przeszłości

2009-08-16T18:42:00.002+02:00

Tym razem bez komentarza, gdyż zbyt wiele nie wiemy...Jakaś uroczystość, podpis z tyłu zdjęcia (drugi obrazek) ze znakiem zapytania stwierdza, że to 1908 rok...a więc ponad sto lat temu...

Fot. - zdjęcie pozyskane przez Bychawskie Towarzystwo Regionalne

I znowu ksiądz Maj

2009-08-14T18:00:00.002+02:00

Tym razem prezentujemy obrazki będące pamiątką mszy prymicyjnej księdza Dominika Maja. Było to podczas Wielkanocy ...1931 roku! A więc obrazki to prawdziwa przedwojenna perełka o olbrzymiej wartości archiwalnej!

Ksiądz Dominik Maj

2009-08-12T18:07:00.003+02:00

Po kilkutygodniowej przerwie wracamy z nowymi materiałami i uzupełniamy naszego bloga!

Czy wiecie kim był ksiądz Dominik Maj? Ten ksiądz, żyjący w latach 1908-1976,zdobył szczególne miejsce w sercach Bychawian. Dlaczego? --> szczegółowe informacje znajdziecie w tym artykule (proszę kliknąć w link i przejść do strony nr 6 dokumentu tekstowego, który się wyświetli). My wiemy, że oprócz wielkiego serca, ksiądz miał również głowę nie od parady. Na dowód tego prezentujemy jego indeks ze świetnymi ocenami. Studenci - bierzcie przykład!

Uilca Piłsudskiego.Czy widzisz różnicę?

2009-06-22T13:01:00.000+02:00

Zdjęcie archiwalne L.Święcki Biuro wyd. Ruch oraz forum www.glosbychawy.fora.pl

DZWONNICA Z BYCHAWY

2009-05-30T14:43:00.000+02:00

Jej wygląd od momentu powstania zmienił się nieznacznie. Na pewno się postarzała, ale siła jej serc jest ciągle taka sama:)
Każde z nich ma swoje imię:
największe nosi imię Jan Chrzciciel i waży ok. 900kg (pochodzi z 1959r.),
średnie o imieniu Królowa Polski waży ok. 450 kg (pochodzi również z 1959r.),
najstarsze (ok. 1879r.) waży ok. 150kg, nazwany jest imieniem św. Stanisława, biskupa i męczennika.

Zdjęcie pochodzące z niemieckiego archiwum dotyczącego zabytków Lubelszczyzny.

kierowca + alkohol = wypadek!

2009-05-15T23:31:00.000+02:00

Arkadia i Pedet to jakby niepatrzeć pewne miejsca kultowe, ale to co się znajduje tuż przed Domem Towarowym ... to jest to co wzrusza najbardziej ... ah ta komunistyczna propaganda :)

Zdjęcie archiwalne pochodzi z prywatnych zbiorów St. Jezierskiej.

Ponadczasowy spacer

2009-05-04T10:56:00.000+02:00

Majowa pogoda sprzyja spacerom. Ale gdzie się wybrać? Oczywiście na ruiny pałacu nad bychawskim zalewem! Tak też pod koniec lat pięćdziesiątych wybrała się tam pewna zakochana para:

Dzisiaj - pół wieku później! - spaceruje tam prawnuk owej pary:

To miejsce jest ponadczasowe!

Zdjęcie archiwalne pochodzi z prywatnych zbiorów H. Mazurkiewicz.

"Wiwat maj"

2009-05-01T09:00:00.000+02:00

Idąc dalej z inicjatywą wspominania, a czasem nawet poznawania dawnej Bychawy warto było poszperać w starych rodzinnych pamiątkach. Udało się nam znaleźć zdjęcia, na których widzimy pierwszomajowe święto. Na jednym ze zdjęć widzimy ludzi, którzy najprawdopodobniej byli członkami Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Bychawie, natomiast drugie przedstawia grupę harcerek.

Wielu ludziom nie podobała się inicjatywa pochodów z okazji Święta Pracy, kojarzyła im się z przymusem, ale byli tacy, dla których uczestnictwo w pochodzie było przyjemnością. W całym mieście na słupach były głośniki, z których przemawiał Sekretarz Partii, a po pochodzie słychać było z nich muzykę. Wieczorem odbywała się zabawa przy kapelach ludowych, gdzie młodzież bawiła się i piła… A co piła? Między innymi wspominane w innym naszym wpisie- WINO BYCHAWSKIE!

Każde pokolenie będzie inaczej wspominać uroczystości związane ze Świętem Pracy, wiadomo zależy to od doświadczeń, jakie mieli z ówczesnym ustrojem. Na pewno też inne było podejście w latach 50-tych, a inne w latach 80-tych po przemianach jakie wywołał ruch Solidarności.
Obchody te były swego rodzaju integracją społeczności, której dziś brakuje. Jeśli dzieje się u nas coś ciekawego, to albo przychodzi mało osób, albo jest to impreza komercyjna, gdzie zjeżdżają się ludzie z dużej części Lubelszczyzny i wśród takiego tłumu ciężko o zespolenie mieszkańców miasta i gminy Bychawa.
Obecnie oprócz świąt państwowych i kilku uroczystości kościelnych nie ma przejścia społeczności bychawskiej przez miasto. Trochę szkoda, ponieważ nie każdy z nas pamięta te przemarsze, ale część z nas wspomina pochody w przebraniach ze szkoły pod Dom Kultury, gdzie były konkursy i zabawy z okazji Dnia Dziecka i Dni Bychawy. Może warto powrócić do niektórych inicjatyw? …

Zdjęcia archiwalne pochodzą ze zbiorów p. Janiny Kryski

Cegielnia raz jeszcze

2009-04-16T12:38:00.000+02:00

O niezapomnianej cegielni i jej upadku już kiedyś pisaliśmy... Otrzymaliśmy jednak wyjątkowe zdjęcia, więc to okazja by napisać raz jeszcze. Oto fotografia tego miejsca, jakim pamiętamy go my. Za tym właśnie tęsknimy. Niech was nie zwiedzie fakt, że cegielnia jest zrujnowana! Dla nas to właśnie WTEDY były czasy jej świetności. Niesamowity klimat...

A oto zupełnie unikalne zdjęcie! Ostatni widok, ostatnie pożegnanie. Piętnaście minut później nawet ten komin został obrócony w pył...Pamiętajcie: to już nie wróci. Nigdy.

Fot. Ł.Mazurek

Zagadka

2009-04-15T13:50:00.000+02:00

Nie wiadomo kiedy dokładnie zostało wykonane poniższe zdjęcie. Na pewno były to lata trzydzieste lub wczesne czterdzieste... Przedstawia ono jedną z uliczek Bychawy.

Na sto procent pewności mieć nie możemy, ale najprawdopodobniej jest to uliczka, która wychodzi z parku za kościołem i biegnie w kierunku domu nauczyciela. Sami państwo oceńcie, czy nasze przypuszczenia są słuszne; oto widok dzisiejszy:

Proszę zwrócić uwagę - na starym zdjęciu widać cienie fotografa i jeszcze jakiejś osoby. Kim byli ci ludzie? Kto i po co robił zdjęcia mało ciekawej uliczki w czasach, gdy fotografowało się przeważnie ludzi i to przy istotnych okazjach? Tego nie dowiemy się nigdy.

Zdjęcie archiwalne pochodzi z publikacji "A memorial to the Jewish community of Bychawa, Lubelska"

Rzeźnia

2009-04-11T21:31:00.000+02:00

Oto zdjęcie wykonane w Bychawie w 1930 roku przy okazji świecenia kamienia węgielnego pod budowę rzeźni miejskiej. Po kliknięciu w zdjęcie, obraz powiększy się na tyle, że podpis pod nim stanie się czytelny. Zachęcamy do tego, gdyż szczegółowo opisane są wszystkie znajdujące się tam osoby.

Nie mamy zamiaru tutaj pisać co działo się w tym miejscu od tamtej chwili przez kilkadziesiąt kolejnych lat. Zapewne nic przyjemnego - jak to w rzeźni. Chcemy zamiast tego przedstawić stan aktualny. Od jakiegoś czasu budynek jest kompletnie zdewastowany. Ale gdyby tylko to! Jest to chyba jedno z bardziej tajemniczych i złowrogich miejsc w Bychawie. Kto tam chodzi? Co tam robi? Tego nie wiemy, ale mamy kilka zdjęć - niech wystarczą za komentarz. Brawo dla fotografa za odwagę.

Zdjęcie archiwalne pochodzi ze strony www.bychawa.pl; zdjęcia współczesne fot. T. Hanaj.

Smak historii, łyk nostagii

2009-04-10T11:04:00.000+02:00

Życie pisze różne scenariusze. W tym jego piękno. Dziś masz 20 lat, jutro już 40. Czas mija i my razem z nim. Znikają młyny - powstają biedronki, odchodzą ludzie - są wybory na następnych :) Czasem warto na chwilę przystanąć, wspomnień beztroskie czasy. Dziś chcemy zaprezentować młodszym a przypomnieć starszym coś co kolorowało socjalistyczną szarość w naszym mieście. Coś cementującego wiele młodzieńczych przyjaźni podczas nielegalnych wypadów na "zakazany owoc". Panie i Panowie! Oto przed Wami jedyne i niepowtarzalne WINO BYCHAWSKIE. Ile "ważnych" dla świata spraw zostało przy nim omówionych? Ile goli strzeliłby Lato na mistrzostwach w 1974 gdyby nie doping kibiców przed telewizorami w Bychawie rozgrzanych naszym magicznym Winem? Wreszcie czy młodość wyglądałaby tak samo pięknie bez niego?
Trzeba pamiętać że historia naszego miasta to nie tylko budowle, ludzie i daty. To też coś o wiele mniejszego, detale które wypełniają codzienność. Czasem niestety zapomniane. A Wino Bychawskie z pewnością zasługuje na przypomnienie. Ten post jest jego małym, zakurzonym pomnikiem.

Urok banalności

2009-04-08T15:17:00.000+02:00

W pierwszym zamieszczonym na tym blogu poście napisaliśmy: "Banalna dziura w chodniku mogła przecież zmienić czyjeś życie." I oto mamy dziurę, wprawdzie nie w chodniku, ale w jezdni. Jedenaście lat temu pewien kierowca wpadł do niej i uszkodził swój samochód. Zdjęcia archiwalne, które dziś prezentujemy, są dokumentacją powypadkową, która powstała po to, by móc uzyskać odszkodowanie. Konfrontując te zdjęcia z dzisiejszymi, widzimy, co zmieniło się od 1998 roku:

...jak widać, idzie ku lepszemu, żadnej dziury w jezdni już nie ma. Jednak nie ma czegoś jeszcze...proszę zwrócić uwagę na drewniany budynek na drugim planie. Był to stary tajemniczy młyn- miejsce bardzo charakterystyczne, budzące nawet dreszczyk emocji. Krążyły legendy o jakichś wisielcach, dzieci bały się zaglądać do środka przez dziurawe deski...

A dzisiaj? Młyna już dawno nie ma. Co więcej - niezwykle szybko o nim zapomniano, gdyż na jego miejscu powstał tani supermarket. Lokalna świątynia handlu. Taka metamorfoza wiele mówi o zmieniających się czasach: kiedyś ludziom potrzebny był młyn, dziś supermarket...

I oto jak "banalna dziura" w jezdni stała się pretekstem do głębszej refleksji. A czy poszkodowany jedenaście lat temu kierowca dostał chociaż odszkodowanie? Oczywiście!

Z Bychawy na Ellis Island...

2009-03-31T09:39:00.001+02:00

W latach 1892-1954 znajdująca się w porcie miasta Nowy Jork wyspa Ellis była centrum przyjmowania imigrantów do Stanów Zjednoczonych. Przez cały ten okres przewinęło się przez nią 12 milionów podróżnych przybywających z Europy...

Wyspa była bramą do ziemi obiecanej, ale też i miejscem rozgrywających się dramatów, gdyż nie każdemu pozwalano na wjazd do „raju”. Ameryka była krajem demokracji i wolności, ale...tylko dla wybranych. To właśnie na Ellis Island dokonywała się okrutna selekcja: imigranci byli przesłuchiwani przez urzędników i badani przez lekarzy. Chorzy, upośledzeni, niepełnosprawni, ludzie z jakimś widocznym defektem szans nie mieli...Nie wpuszczano także anarchistów i poligamistów.

Odmowa wpuszczenia była wielką tragedią. Należy pamiętać, że cały życiowy wysiłek i majątek tych ludzi szedł właśnie na tę, trwającą często wiele miesięcy, podróż dającą nadzieję na rozpoczęcie nowego lepszego życia. Wracać już nie było do czego. Wyobraźmy sobie taką sytuację: biedna rodzina z czworgiem dzieci, w tym jedno chore, którego urzędnicy nie wpuszczą...co mogli zrobić? W Europie już nic ani nikogo nie mieli...więc to jedno chore dziecko było deportowane, szło właściwie na poniewierkę, a reszta rodziny otrzymywała szansę na nowe życie...Wydarzyło się tam tysiące takich smutnych historii. Obecnie na wyspie znajduje się muzeum.

Pretekstem do opowiedzenia o tym ciekawym miejscu jest historia pewnego człowieka z Bychawy, który odbył właśnie taką podróż i trafił na wyspę Ellis. Przybył tam 28 lipca 1906 roku i z ankiety przeprowadzonej przez urzędnika wiemy o nim całkiem sporo. Nazywał się Shliome Kutikow i był Żydem rosyjskiego pochodzenia. Miał wówczas 35 lat i był żonaty. Podróżował z 35 dolarami w kieszeni i miał zamiar zatrzymać się u swojego szwagra w Nowym Jorku. Był dobrego zdrowia, nigdy nie siedział w więzieniu.

Oto jego odpowiedzi na pytania zadane w ankiecie (po kliknięciu, obrazek powiększy się):

Oto statek Lucania, na którym przypłynął:

Bychawianin ów selekcję przeszedł pozytywnie, pozwolono mu na wjazd. Co się stało z nim później – nie wiemy. Ale wiemy, że rok później na wyspę dotarła kolejna osoba z Bychawy o tym samym nazwisku: Badane Kutikow – osiemnastoletnia kobieta. Nie wiemy kim była dla naszego bohatera: siostrą, żoną, córką...? ona również została wpuszczona do Stanów Zjednoczonych. Ciekawe, jak dalej potoczyła się ich histora...

Informacje pochodzą z baz danych imigrantów znajdujących się na stronie www.ellisisland.org. wszystkie ilustracje pochodzą również z tej strony.
Zainteresowanych historią wyspy odsyłamy do książki Małgorzaty Szejnert „Wyspa Klucz”, która będzie miała premierę w pierwszych dniach kwietnia 2009 roku.

Dawno temu w mieście Bychawa...

2009-03-26T12:09:00.000+01:00

Czyta się to jak jakąś bajkę..."dawno dawno temu...", ale nie "za górami i za lasami" tylko właśnie tutaj: w Bychawie! Ślub sprzed ponad 15o lat...udało się nam dotrzeć do spisanego wówczas dokumentu. Poczytajcie, przenieście się na chwilę w XIX wiek...

Nie wszystkie wyrazy udało nam się rozczytać (po kliknięciu w zdjęcie, obraz powiększa się)

Działo się to w mieście Bychawie dnia dwunastego listopada tysiąc osiemset pięćdziesiątego szóstego roku o godzinie dziesiątej przed południem, stawił się Starozakonny Majer Horowicz, Zastępca Rabina tutejszego wraz z starozakonnym Ickiem Hochman kawalerem, lat osiemnaście mającym, w mieście Izbicy zamieszkałym i tamże zprzekupstwa utrzymanie mającym, synem Hila ...........nieżyjącego i Goldy Hochman żyjącej, w mieście Izbicy zamieszkałej i tamże z przekupstwa utrzymującej się, i starozakonną Fajgą Ittą Kaufman panną lat osiemnaście mającą, we wsi Kiełczewicach zamieszkałą i tamże przy Rodzicach utrzymującą się – urodzoną we wsi Częstoborowicach, powiecie krasnostawskim, Guberni Lubelskiej, z ojca Abrahama i Ryfki z .................Małżonków Kaufman z dzierżawy młyna utrzymanie mających. i w przytomności Goldy Hochman matki Icka, tudzież Abrama Kaufman ojca Fajgi Itty oraz w obecności świadków Ejzyma Flichtenrecht szkolnika lat czterdziesci liczącego i Abrama Klajman spekulanta lat trzydzieści osiem, tu w Bychawie mieszkającym, oświadczył, że przed nim w dniu trzynastym listopada roku bieżącego między Ickiem Hochman kawalerem i Fajgą Ittą Kaufman panną, Religijnie zawarte zostało Małżeństwo, że takowe poprzedziły trzy zapowiedzi przed ślubne w dniach czwartym, jedenastym i osiemnastym października roku bieżącego, w Bożnicy Żydowskiej Miasta Bychawy, i miasta Izbicy ogłoszone, że na to Małżeństwo nastąpiło zezwolenie ustne obecnych tu Gołdy Hochman i Abrama Kaufman, Matki i Ojca osób nowo zaslubionych, - Małżonkowie nowi oświadczyli przy tym, że umowy przed slubnej żadnej nie zawarli i że ...................Małżeństwa w tym czasie nie zaszło, -Akt ten stawającym i świadkom przeczytany i przez Zastępcę Rabina Majera Horowicz, Icka Hochman, Abrama Kaufman, Ejzyma Fichtenrecht, Abrama Klajman podpisany został. –inni stawiający pisać nie umieją.

Majer Horowicz
Icek Hochman
Abram Kaufman
Ejzyk Fichtenrecht
Abram Klajman
Utrzymujący Akta Stanu Cywilnego Starozakonnych. –Konstanty Oz.........

Cmentarz żydowski

2009-03-23T08:25:00.001+01:00

Oto zdjęcia bychawskiego cmentarza żydowskiego, wykonane najprawdopodobniej przez anonimowego żołnierza Wermachtu na początku lat czterdziestych:

Ale który to cmentarz?? W Bychawie funkcjonowały dwa kirkuty żydowskie. Po jednym z nich, założonym w 1911 roku przy obecnej ul. Partyzantów - nie ma już właściwie śladu. Zdewastowali go naziści, a po wojnie ziemia nie została należycie upamiętniona, ale przeznaczona na pole uprawne...Cmentarz nie istnieje, większość mieszkańców nie ma pojęcia, że istniał, a jeśli już wiedzą, to nie potrafią wskazać jego lokalizacji.
W formie szczątkowej zachował się starszy z cmentarzy, położony na zboczu przy ul. Kościuszki. Niestety, nie zadbano o niego ani po wojnie, ani teraz...Zostało już tylko kilka kamieni. Miejsce nie jest ani ogrodzone, ani zabezpieczone, ale za to zaśmiecone - jak najbardziej. SZKODA. Na naszych oczach niknie ślad po wielokulturowości miasta - coś, z czego powinniśmy być dumni.

Dzisiaj cmentarz wygląda tak:

Czy ktoś go jeszcze zdoła uratować???

Wszystkie zdjęcia archiwalne zamieszczone w tym poście, pochodzą ze strony www.bagnowka.com, którą polecamy wszystkim szukającym dawnej Polski!
Zdjęcia współczesne natomiast pochodzą z witryny www.kirkuty.xip.pl

Znajdź różnice

2009-03-22T17:46:00.000+01:00

Oto dwa zdjęcia robione z tej samej mniej więcej perspektywy. Dzisiejszy fotograf stojąc w tym punkcie ma za plecami dom towarowy, a dokładniej - umieszczoną na nim drewnianą tablicę, na której wiesza się nekrologi. Cóż miał za plecami dawny fotograf? Tego niestety nie wiemy...nie mamy również pojęcia, w którym roku zostało zrobione archiwalne zdjęcie. Pochodzi ono ze wspomnianej już w innym poście hebrajskiej książki. Jeśli ktokolwiek potrafi odczytać te "robaczki" bylibyśmy wdzięczni za wszelką pomoc.

WTEDY:

TERAZ:

Czy na pewno aż tak wiele się zmieniło? Kamieniczki zostały upstrzone reklamami - irytujący znak dzisiejszych czasów; drewniana chatka na prawym brzegu zdjęcia zmieniła się w kiosk ruchu...reszta jest mniej więcej tak samo.

Stare centrum Bychawy - ulica Rynek

2009-03-22T17:26:00.000+01:00

Dawnym centrum Bychawy była ulica Rynek. To tutaj koncentrowało się bychawskie życie: plotkowano, spotykano się...Tutaj odbywały się targowiska. Nieopodal był kościół, sklepiki, blisko było do dzielnicy żydowskiej. Oto jak wyglądało to miejsce w 1918 roku:

Dzisiaj centrum przeniosło się bardziej na wschód miasta, w okolice urzędów, domu towarowego, natomiast ulica Rynek straciła swój charakter i obecnie wygląda tak:

Jak widać co nieco się zmieniło :) Jednak wyraźnie widać, podobieństwo między "wczoraj" a "dziś".

Wszystkie zdjecia archiwalne umieszczone w tym poście pochodzą ze strony www.bagnowka.com

Cegielnia - miejsce zmiecione z powierzchni ziemi

2009-03-22T13:42:00.000+01:00

Jeśli chodzi o miejsca, które z pewnością były kultowe dla niejednego bychawskiego środowiska, to do takich z pewnością należała cegielnia. Miejsce budzące grozę i dreszcz emocji, lecz jednocześnie przyciągające i kuszące...co się tam działo, wiedzą wtajemniczeni. Niestety, miejsce zostało dosłownie zmiecione z powierzchni ziemi. Popatrzmy jak wyglądało w czasach świetności (niestety na zdjęciu nie widać zbyt wiele, może ktoś posiada w swoich zbiorach lepsze?):

A oto jak dokonała się destrukcja...uwaga! Brutalne!

Bychawa przedwojenna - żydowskie szkice

2009-03-22T13:02:00.000+01:00

W 1968 roku w Tel-Avivie została wydana książka pod tytułem "Zikaron li-kehilat Bihavah." Jej angielski tytuł to " A memorial to the Jewish community of Bychawa, Lubelska" czyli "Pamięci żydowskiej społeczności Bychawy". Jest to jedna z tak zwanych Ksiąg Pamięci, wydawanych po wojnie przez ocalałych z zagłady Żydów. Niestety, na angielski został przetłumaczony tylko tytuł, całość jest po hebrajsku. Biblioteka nowojorska umożliwia dostęp pełnotekstowy do tej publikacji - książkę można przejrzeć strona po stronie, a jest ich dokładnie 658! Jako że nie znamy języka hebrajskiego, przejrzeliśmy pozycję pod kątem zdjęć, rysunków. Na pewno będziemy jeszcze nie raz do niej nawiązywać. Na początek kilka szkiców, przedstawiających Bychawę przedwojenną, widzianą oczami mieszkających tutaj Żydów. O nich również będziemy pisać jeszcze wiele razy - stanowili ważny element historii naszego miasta.

Projekt

2009-03-21T17:55:00.000+01:00

A zatem, projekt Stowarzyszenia "Liber Liber" został uruchomiony. zaczynamy od bloga, do którego współtworzenia mamy zamiar wciągnąć jak najwięcej osób: mieszkańców lub tylko sympatyków miejscowości Bychawa i okolic. Czekamy na zdjęcia, teksty, pomysły!
W przyszłości planujemy kolejne powiązane z projektem wydarzenia: wystawy, konkursy, koncerty, imprezy...może uda się wydać serię pocztówek? A może nawet nietypowy album o Bychawie? Perspektywy są nieograniczone...

A po co to wszystko? Oto nasze cele:
-integracja społeczności lokalnej wokół idei "małej ojczyzny"
-ochrona i zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu
-promocja naszej gminy

Zapraszamy do współpracy, razem możemy więcej!
kontakt: liber.liber@o2.pl

Co było, a nie jest

2009-03-21T09:18:00.000+01:00

Miasto nie JEST, ale SIĘ STAJE. Nie jest bytem, lecz raczej procesem. Przeszłość przenika się z teraźniejszością i przyszłością. Miasto to ludzie, którzy tutaj żyją, to sytuacje, które są wynikiem zderzenia materii z życiem. Mieszkając przez wiele lat w jednym miejscu często tego procesu nie zauważamy. Gdy wracamy po dłuższej nieobecności wychwytujemy nawet najdrobniejsze zmiany. Istotą przestrzeni jest jej zmienność i wielopoziomowość.

Jest w Bychawie wiele miejsc ciekawych i niezwykłych – niezwykłych nie przez powierzchowną atrakcyjność, ale przez to czym są lub były dla żyjących tutaj ludzi. Mały mostek nie musi służyć wyłącznie do przechodzenia na drugą stronę rzeczki, ale być pretekstem do spotkań grupy przyjaciół i poważnych rozmów. Na nieistniejącym już przystanku nie tylko można było czekać na autobus, lecz o prawie każdej porze dnia i nocy spotkać grupkę alternatywnej młodzieży.

To jednak prawda, że byt określa świadomość. Od tego jak wygląda i jaką funkcję pełni otaczająca nas na co dzień przestrzeń zależy więcej niż na pierwszy rzut oka się może wydawać. Niepozorna ławeczka mogła być miejscem ważnych spotkań i rozmów. Banalna dziura w chodniku mogła przecież zmienić czyjeś życie.

Inspiracją dla naszego projektu były dosyć częste rozmowy w gronie przyjaciół zaczynające się od słów: „A pamiętacie jak....”: tutaj było to, a teraz jest tamto/kiedyś chodziliśmy tam, teraz przychodzimy tutaj...i tak dalej. Niektóre miejsca zmieniły się minimalnie, inne z kolei całkowicie zmieniły swój charakter. Chcemy pokazać to jak było kiedyś, jak jest teraz i przede wszystkim jakie jest drugie dno rzeczy bezwiednie mijanych codziennie.